2025 Stompert, een jaartje in nachtvlindervlucht

Stompert 2025, een jaartje in nachtvlindervlucht

31 december 2025, door Violet Middelman en Remco Vos

De Stompert is een van ‘onze’ vaste gebieden waar we, met vergunning, al meerdere jaren inventarisaties uitvoeren voor dag- en nachtvlinders. Het afwisselende gebied met de zandpaden over de droge heidevelden en de eikenstrubbenbossen zorgen voor een mooie variatie van het gebied en ook in soorten. Wat zou 2025 voor soorten brengen?

In het vroege voorjaar, begin april, zijn er vaak nog niet heel veel aan soorten vlinders te vinden, maar een wandeling over de heide levert altijd wel wat soorten op. Zoals de gewone heispanner (Ematurga atomaria) en de grijze heispanner (Pachycnemia hippocastanaria), die vanuit de heide opvliegen, waarvan meerdere exemplaren zich al lieten zien. Of de mooie rups van de grauwe borstel (Dicallomera fascelina) die bovenin een heidestruik te vinden was. Een lastiger te determineren soort was de breedgehaakte hermelijnbladroller, die in samengevouwen blaadjes van de meidoorn zat. Gelukkig wist Tymo Muus deze te determineren. Dit is een (vrij) zeldzame soort, die als rups te vinden is op meidoorn (Crataegus) en sleedoorn (Prunus spinosa). Als imago hadden we deze soort al wel eens in andere gebieden in Eemland gevonden, maar dit is de eerste vondst van deze soort op de Stompert.

Rups van de breedgehaakte hermelijnbladroller- Notocelia trimaculana (foto Remco Vos)

Eind mei maakten we weer een rondje over de heide en het was inmiddels een stuk drukker en zagen we veel meer soorten vliegen en rondkruipen. Zoals twee rupsen van de grauwe borstel, en we vonden meerdere rupsen van de nachtpauwoog (Saturnia pavonia) en de bruine metaalvlinder (Rhagades pruni). Op eik vonden we mijnen van de zilvermijnmot (Acrocercops brongniardella) en op berk die van de berkenbladsnijdermot (Incurvaria pectinea). Langs het pad stond veel helmkruid (Scrophularia spec.), dus even speuren of de rupsen van de helmkruidvlinder al te vinden zouden zijn, maar helaas daarvoor waren we nog te vroeg. Maar de bloemknoppen zaten vol met eitjes, dus toch deze soort gevonden!

Eitjes van de helmkruidvlinder – Cucullia scrophulariae op de bloemknop van helmkruid (foto Remco Vos)

Op 12 juni stonden we voor de eerste maal dit jaar met onze lakenopstelling op de Stompert, het was een lekkere avond en we haalden exact 100 soorten nachtvlinders. Met een aantal leuke soorten die we hier al eerder gezien hadden zoals de vierpuntzwartwitmot (Ethmia terminella), de dwerglepelmot (Tinagma ocnerostomella) en de haagbeukmot (Agrotera nemoralis).
Daarnaast deze avond ook een aantal soorten die we hier nog niet eerder gezien hadden. Het doornspinnertje (Scythropia crataegella) is op zich nog wel een soort die er te verwachten is, de waardplanten zijn meidoorn, dwergmispel (Cotoneaster) en vlakke dwergmispel (Cotoneaster horizontalis). Meidoorn staat er wel aardig wat op de Stompert. Maar van een andere soort, de grote parelmot (Glyphipterix thrasonella), die we deze avond op het laken zagen, is de waardplant zeer waarschijnlijk niet talrijk. Dat is namelijk rus (Juncus), een plant die van vochtige omgevingen bekend is, dat is de Stompert nou niet echt. Mogelijk dat er op het aangrenzende militair oefenterrein waterplekken zijn waar deze plant wel staat, maar in ieder geval voor zover we weten niet in de nabije omgeving van de plek waar het laken stond. Een derde soort die we deze avond voor het eerst hier zagen was de oranje bruinbandspanner. Dit is een algemene soort, die we nog niet heel vaak gezien hebben. De waardplant van deze soort is roos (Rosa sp.), ook die plant is niet heel veel voorkomend op de Stompert.

Imago van de oranje bruinbandspanner - Cidaria fulvata (foto Remco Vos)

Op vrijdag 4 juli, gingen we voor de tweede keer met ons laken staan. Deze avond kwamen we net niet aan de 100 soorten, met 96 bleven we er net onder, toch nog een aanzienlijk aantal op één avond. Hierbij zaten ook weer een aantal soorten die we hier nog niet eerder gezien hadden.

Zoals de zeldzame havikskruidvedermot (Oxyptilus chrysodactyla), en een andere soort die we enkele weken eerder zagen op de Paltz, niet ver hier vandaa. Daarnaast een exemplaar van de kamperfoeliepalpmot (Athrips mouffetella), en een iets grotere vlinder, de dwergstipspanner (Idaea fuscovenosa) en een fors kleinere, de grauwe steltmot zaten ook op het laken. Enkele jaren terug hadden we van de laatste soort een exemplaar in het Soesterveen. De waardplanten zijn liguster (Ligustrum), sering (Syringa vulgaris) en gewone es (Fraxinus excelsior), ook niet heel veel voorkomende planten op de Stompert.

Imago van de grauwe steltmot - Caloptilia cuculipennella (foto Remco Vos)

Op 15 augustus stonden we voor de derde en laatste keer in 2025 met ons laken op de Stompert, ditmaal zagen we net iets meer dan 75 soorten en ook deze keer weer een aantal nieuwe soorten voor ons in het gebied. Daarbij ook weer twee soorten, de waterleliemot (Elophila nymphaeata) en de zeggeboorder (Denticucullus pygmina) ,die je niet snel verwacht op een bos- en heidegebied. Beide hebben een voorkeur voor waardplanten die van een vochtige omgeving houden. Voor de zeggeboorder zijn dit wollegras, zwenkgras en diverse zeggen en russen, en voor de waterleliemot zijn dit fonteinkruid (Potamogeton), kikkerbeet (Hydrocharis morsus-ranae).Een andere soort die we deze avond hier voor het eerst zagen was de Turkse uil. Een aantal van de waardplanten van deze soort zijn wel op de Stompert te vinden, zoals slangenkruid (Echium vulgare), braam (Rubus sp), en daarnaast zijn de rupsen mogelijk te vinden op nog een aantal soorten kruidachtige planten. Het imago lijkt op de getekende gamma-uil (Macdunnoughia confusa) en heeft ook wel wat weg van de heel algemene gamma-uil (Autographa gamma).

Imago van de Turkse uil - Chrysodeixis chalcites (foto Remco Vos)

In 2025 hebben we 290 soorten nachtvlinders gezien op de Stompert. Vanaf 2009 inventariseren we hier en hebben inmiddels ongeveer 680 soorten gezien en het afgelopen jaar zagen we weer zo’n 20 soorten die we hier nog niet eerder gezien hadden.

We danken het Rijkvastgoedbedrijf voor het verstrekken van de vergunning zodat we deze inventarisaties in het gebied konden doen.

Imago van de zwartkopmierenleeuw – Myrmeleon formicarius (foto Remco Vos)

Geraadpleegde bronnen o.a.