2025-06-20 Een heerlijke nachtvlinderavondje met een kers op de taart

Een heerlijke nachtvlinderavondje met een kers op de taart

20 juni 2025, door Violet Middelman & Remco Vos

De weersomstandigheden zijn de laatste tijd regelmatig best wel goed om in de nacht met het laken in het veld te gaan staan. De dagtemperaturen zijn vrij hoog en in de nachten daalt de temperatuur soms tot tussen de 20 en 15 graden. Daarnaast valt er de afgelopen weken bijna geen regen. Zo was op 20 juni het Soesterveen weer aan de beurt. Wat zou er deze avond op het laken komen zitten?

Door enkele vrijwilligers was de kade mooi gemaaid, zodat wij niet een beetje snoeiwerk hoefden te gaan doen. Wat een toppertjes zijn het toch! Iets voor half elf deden we de lamp aan en het duurde even voordat de eerste vlinders erop af kwamen.

Lakenopstelling (foto Remco Vos)

Een soort die bijna niet het westen en noorden van Nederland gezien wordt is de oranje iepentakvlinder. Ook in delen van Gelderland, Overijssel, Limburg en Noord-Brabant ontbreekt deze soort. Hier in Soest is dit een vrij tot misschien wel zeer algemene soort, ook voor het Soesterveen want sinds 2015 zien we deze soort hier bijna jaarlijks, Op deze avond wederom, en zaten er 3 exemplaren op het laken.

Imago van de oranje iepentakvlinder - Angerona prunaria (foto Remco Vos)

Er zijn verschillende soorten zebramotten, daarvan vallen de meeste onder subfamilie Gracillariinae (mineermotten), maar een daarvan is een palpmot (Gelechiinae). Een soort die wel al wel vaker gezien hebben in Eemland en het Soesterveen, maar de laatste keer was in 2018. Dus heel blij waren we met een exemplaar van deze soort op het laken.
De waardplanten van deze soort zijn o.a. hazelaar (Corylus), iep (Ulmus), dit zijn toch niet echt bomen die in het gebied staan en maar wel in de nabije omgeving.

Imago van de zebramot - Parachronistis albiceps (foto Remco Vos)

Het bleef lekker doorvliegen en er kwamen steeds nieuwe soorten op het laken zitten, zoals meerdere soorten beertjes, zoals het zwart beertje (Atolmis rubricollis), het vaal kokerbeertje (Eilema caniola), en het geel beertje (Eilema sororcula) en aan het eind van de avond bij het terugbrengen van de spullen naar de auto zat er een rups van een streepkokerbeertje (Eilema complana) in het gras. Al deze soorten zien we regelmatig in het Soesterveen, maar er kwam ook een vierstipbeertje op het laken. Dit was de eerste keer dat we deze soort hier zagen.

De rupsen van deze soort leven op korstmossen en algen die onder andere op wilg en stuikheide zitten.

Imago van het Vierstipbeertje - Cybosia mesomella (foto Remco Vos)

Dat nachtvlinders niet alleen maar saaie bruine en grijze motten zijn, mag inmiddels, als meer stukjes op onze website hebt gelezen, wel duidelijk zijn. Zo ook zagen we deze avond mooie en gekleurde vlinders zoals de vuursteenvlinder (Habrosyne pyritoides), de zomervlinder (Geometra papilionaria) en het groot avondrood (Deilephila elpenor). Die soorten zien we wel vaker op het laken, de eveneens mooi getekende meldevlinder komt minder vaak op het licht af, wel zien we deze soort vaker op smeer.

Imago van de Meldevlinder - Trachea atriplicis (foto Remco Vos)

Even na half twee wilden we de lamp uit gaan doen, maar daar waren ineens een aantal leuke soorten, zoals de schijn-nonvlinder en de pauwoogpijlstaart. Die eerste soort hadden we hier in het Soesterveen nog niet eerder gezien. De andere wel, maar dat is inderdaad wel zo’n soort dier pas later in de nacht op het licht afkomt. Ook kwam er een viervlaklinder op het laken Dit is een trekvlinder, maar deze wordt de laatste paar jaar steeds vaker gezien, dit was de eerste keer dat we deze in het Soesterveen zagen.

Imago van de pauwoogpijlstaart - Smerinthus ocellata (foto Remco Vos)

Maar ineens kwam er een knaloranje vlinder op het doek gevlogen en bleef al snel zitten. En ja hoor, hier hadden we op gehoopt en niet gedacht dat deze zou komen. Maar daar was hij toch, een kersenspinner!!!
Wat geweldig om deze soort na een aantal jaar hier weer te mogen zien. En niet veel later volgde zelfs een tweede exemplaar. Zo blij dat we de lamp nog niet uit hadden gedaan, zoals we eigenlijk van plan waren om te doen. Het blijft bijzonder dat deze soort verder niet ion Nederland gezien, dan een gebied vanaf Hilversum, Hollandsche Rading Baarn, Soest tot Maartensdijk. Terwijl de kersenspinner tot in de 20^e eeuw een (vrij) algemene vlinder was. Hoe is dat toch mogelijk?

Imago van de kersenspinner - Odonestis pruni (foto Remco Vos)

Om half drie deden we de lamp uit en hadden we deze avond 118 soorten nachtvlinders gezien, dat is een mooi aantal en we waren zeer tevreden, zeker met de twee kersenspinners.
En ook nog eens omdat dit op deze avond al meer soorten op het laken hadden zitten, dan we vorig jaar het gehele jaar in het Soesterveen gezien hadden. En dan hebben we nog enkele maanden te gaan, hopelijk volgen er de komende maanden nog vele mooie waarnemingen.

Imago van de zomervlinder - Geometra papilionaria (foto Remco Vos)

Geraadpleegde bronnen o.a.